Σοκ στην ύπαιθρο: Καταργούνται τα ιστορικά δικαιώματα – Χιλιάδες αγρότες σε αδιέξοδο και κυβερνητική ευθύνη

Μετωπική σύγκρουση με την πραγματικότητα της ελληνικής υπαίθρου φέρνουν οι προτάσεις για τη νέα ΚΑΠ μετά το 2027. Η κατάργηση των ιστορικών δικαιωμάτων δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική προσαρμογή — είναι μια βαθιά ανατροπή που αλλάζει τους όρους επιβίωσης χιλιάδων παραγωγών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ένα νέο μοντέλο στήριξης, βασισμένο στην έκταση και με φθίνουσα ενίσχυση για μεγαλύτερες εκμεταλλεύσεις. Στο χαρτί, η λογική της «δικαιότερης κατανομής» ακούγεται εύλογη. Στην πράξη όμως, ανοίγει ένα δύσκολο κεφάλαιο για όσους επένδυσαν, σχεδίασαν και επέζησαν μέσα από το σύστημα των ιστορικών δικαιωμάτων.

Οι πρώτοι χαμένοι

Οι παραγωγοί με περιορισμένη γη αλλά σημαντικά ιστορικά δικαιώματα βρίσκονται μπροστά σε ένα απότομο «κούρεμα» των ενισχύσεων. Για πολλούς, αυτό δεν είναι απλώς μείωση εισοδήματος — είναι ζήτημα βιωσιμότητας.

Και εδώ ανακύπτει το κρίσιμο ερώτημα:
Ήταν προετοιμασμένη η χώρα για αυτή τη μετάβαση;

Από τις υποσχέσεις στην πραγματικότητα

Τα τελευταία χρόνια, η πολιτική ηγεσία επένδυσε σε μια εικόνα σταθερότητας και στήριξης του αγροτικού κόσμου. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει πως οι εξελίξεις στην ΚΑΠ έρχονται να ανατρέψουν αυτή την εικόνα, με την ελληνική πλευρά να εμφανίζεται χωρίς ξεκάθαρη στρατηγική προσαρμογής.

Η συγχώνευση των πυλώνων της ΚΑΠ και η ενσωμάτωση σε ένα ευρύτερο χρηματοδοτικό πλαίσιο ενισχύουν τον συγκεντρωτισμό των αποφάσεων και περιορίζουν την ευελιξία των κρατών-μελών. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, απαιτείται ενεργή διαπραγμάτευση και εθνικός σχεδιασμός — στοιχεία που, σύμφωνα με πολλούς στον αγροτικό χώρο, δεν έχουν φανεί επαρκώς.

Αναδιανομή με κοινωνικό κόστος

Η ενίσχυση μικρών και νέων αγροτών είναι θεμιτή και αναγκαία. Όμως η αναδιανομή πόρων, όταν γίνεται χωρίς μεταβατικές δικλείδες και χωρίς στοχευμένη στήριξη των «ενδιάμεσων» παραγωγών, δημιουργεί νέες ανισότητες αντί να λύνει παλιές.

Ταυτόχρονα, η αύξηση των συνδεδεμένων ενισχύσεων και η ενοποίηση περιβαλλοντικών μέτρων αλλάζουν ριζικά τις ισορροπίες στην παραγωγή, χωρίς να είναι σαφές ποιο θα είναι το τελικό αποτύπωμα στο αγροτικό εισόδημα.

Η ώρα των αποφάσεων

Η μετάβαση στη νέα ΚΑΠ δεν είναι μακριά. Είναι μπροστά. Και όσο καθυστερεί η προετοιμασία, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος προσαρμογής.

Ο αγροτικός κόσμος δεν ζητά προνόμια. Ζητά κανόνες που να μην αλλάζουν αιφνιδιαστικά και πολιτικές που να στηρίζουν πραγματικά την παραγωγή.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα αλλάξει το σύστημα.
Το ερώτημα είναι ποιος θα πληρώσει το τίμημα αυτής της αλλαγής.

newsroom

pellain.com