Καταρρέουν οι τιμές, γονατίζει η ύπαιθρος – Μετά τα ροδάκινα, τα νεκταρίνια και τα βερίκοκα, τώρα η σειρά των σταφυλιών

Μια από τις δυσκολότερες χρονιές για τον αγροτικό κόσμο – Προϊόντα μένουν στα δέντρα και στα χωράφια, ενώ στο σταφύλι η πτώση της τιμής φτάνει ακόμη και το 60% – Οι συνέπειες δεν σταματούν στον παραγωγό, αλλά περνούν στη βιομηχανία, στο εμπόριο και σε ολόκληρη την οικονομία της υπαίθρου

Δεν είναι πλέον ένα κακό προϊόν, μια δύσκολη εβδομάδα ή μια προβληματική αγορά.

Είναι μια ολόκληρη αγροτική χρονιά που εξελίσσεται εξαιρετικά δύσκολα για χιλιάδες παραγωγούς.

Από την αρχή της συγκομιδής των θερινών φρούτων μέχρι τον σημερινό τρύγο, το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται: αυξημένο κόστος παραγωγής, πιεσμένες τιμές, δυσκολίες διάθεσης και σε ορισμένες περιπτώσεις παραγωγή που δεν συμφέρει καν να συγκομιστεί.

Ροδάκινα, νεκταρίνια, βερίκοκα, δαμάσκηνα και τώρα σταφύλια έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με ισχυρές πιέσεις. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν την ίδια ποσοστιαία πτώση σε όλα τα προϊόντα, δείχνουν όμως μια ευρύτερη αρνητική εικόνα. Ενδεικτικά, στοιχεία του καλοκαιριού εμφάνιζαν ροδάκινα και νεκταρίνια με ετήσιες απώλειες που έφθαναν περίπου το 30% σε επίπεδο εξόδου συσκευαστηρίου, ενώ στα καρπούζια η μείωση πλησίαζε το 52%. Στα βερίκοκα της Χαλκιδικής είχαν αναφερθεί πρώιμες ποικιλίες στα 0,60 ευρώ, έναντι 1,50 ευρώ την προηγούμενη χρονιά. e-Agrotis

Και τώρα έρχεται το σταφύλι.

Σταφύλια στα 20 λεπτά – Πτώση έως 60%

Η ΚΕΟΣΟΕ περιγράφει πλέον με εξαιρετικά ανησυχητικούς όρους την κατάσταση στον αμπελοοινικό τομέα. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωσή της, οι τιμές εξαγοράς των οινοστάφυλων έχουν καταρρεύσει σε αρκετές περιπτώσεις έως και 60%, ενώ υπάρχουν περιοχές όπου σταφύλια αγοράζονται ακόμη και προς 0,20 ευρώ το κιλό. Αμπέλια μένουν ατρύγητα ή τρυγούνται βιαστικά σε πολύ χαμηλές τιμές. ΚΕΟΣOE

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο παράδοξο: η ίδια η ΚΕΟΣΟΕ αναφέρει ότι η αναμενόμενη παραγωγή κρασιού βρίσκεται χαμηλότερα ακόμη και από τις ήδη περιορισμένες σοδειές του 2024 και του 2025, ενώ ζήτηση για σταφύλια υπάρχει – αλλά σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές. Για τον λόγο αυτό κάνει λόγο για συνθήκες που παραπέμπουν σε πρακτικές «καρτέλ». Πρόκειται για καταγγελία της οργάνωσης και όχι για διαπιστωμένη παράβαση από αρμόδια αρχή. ΚΕΟΣOE

Ο παραγωγός πληρώνει τα πάντα – και στο τέλος δεν ξέρει αν θα πληρωθεί ο ίδιος

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής γεωργίας σήμερα.

Ο παραγωγός δεν μπορεί να αφήσει το χωράφι χωρίς έξοδα μέχρι να δει ποια θα είναι η τιμή.

Έχει ήδη πληρώσει λίπασμα, φυτοπροστασία, πετρέλαιο, ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, εργατικά, κλαδέματα, καλλιεργητικές εργασίες και μηχανήματα. Έχει δουλέψει επί μήνες και έχει αναλάβει όλο το ρίσκο από παγετό, χαλάζι, καύσωνα, ασθένειες και ακραία καιρικά φαινόμενα.

Και όταν φτάνει η ώρα της συγκομιδής, πολλές φορές μαθαίνει τότε πόσο –ή πόσο λίγο– αξίζει τελικά η παραγωγή του.

Αυτό το μοντέλο δεν μπορεί να συνεχίζεται επ' αόριστον.

Δεν καταρρέει μόνο ο αγρότης – Αδειάζει χρήμα από ολόκληρη την ύπαιθρο

Και εδώ βρίσκεται μια διάσταση που συχνά παραβλέπεται.

Όταν ένας παραγωγός χάσει 10.000 ή 20.000 ευρώ από το εισόδημά του, αυτά τα χρήματα δεν λείπουν μόνο από το δικό του σπίτι.

Λείπουν από το συνεργείο όπου θα επισκεύαζε το τρακτέρ. Από το κατάστημα γεωργικών εφοδίων. Από τον γεωπόνο. Από το πρατήριο καυσίμων. Από τον έμπορο. Από το συσκευαστήριο. Από τον μεταφορέα. Από τον εργάτη γης. Από τα καταστήματα της μικρής πόλης και του χωριού.

Και όταν αυτό συμβαίνει ταυτόχρονα σε εκατοντάδες ή χιλιάδες αγροτικές οικογένειες, δημιουργείται ένα ντόμινο στην τοπική οικονομία.

Μειώνεται η κατανάλωση, περιορίζονται οι επενδύσεις, παγώνουν οι αγορές μηχανημάτων, πιέζονται οι επιχειρήσεις που εξαρτώνται από την πρωτογενή παραγωγή και τελικά χάνει τζίρο ολόκληρη η αγορά.

Το πρόβλημα μεταφέρεται ακόμη και στη μεταποίηση και στη βιομηχανία. Χωρίς οικονομικά βιώσιμο παραγωγό δεν μπορεί μακροπρόθεσμα να υπάρχει ισχυρή κονσερβοποιία, οινοποιία, συσκευαστήριο ή εξαγωγική επιχείρηση.

Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί εγκαταλείπονται τα χωριά

Υπάρχει και η μεγαλύτερη, μακροπρόθεσμη συνέπεια.

Ποιος νέος άνθρωπος θα επενδύσει σε μια καλλιέργεια όταν δεν γνωρίζει αν στο τέλος της χρονιάς θα καλύψει τα έξοδά του;

Ποιος θα φυτέψει καινούργιο αμπέλι ή οπωρώνα, θα αγοράσει μηχανήματα και θα δεσμευτεί για χρόνια, όταν βλέπει τον πατέρα του να παράγει και να μην μπορεί να καθορίσει ούτε στοιχειωδώς την τιμή του προϊόντος του;

Η ΚΕΟΣΟΕ προειδοποιεί ήδη ότι οι σημερινές τιμές ενισχύουν την τάση εγκατάλειψης των αμπελώνων. ΚΕΟΣOE

Και αυτό πρέπει να ανησυχήσει πολύ περισσότερο από την τιμή ενός προϊόντος για μία χρονιά.

Γιατί το χωράφι που εγκαταλείπεται σήμερα δύσκολα ξαναμπαίνει αύριο στην παραγωγή.

Και η οικογένεια που εγκαταλείπει την ύπαιθρο δύσκολα επιστρέφει.

Το 2026 πρέπει να χτυπήσει καμπανάκι

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι πλέον μόνο αν το σταφύλι θα πουληθεί 20, 30 ή 40 λεπτά.

Είναι ότι μέσα στην ίδια χρονιά διαδοχικές καλλιέργειες βρέθηκαν υπό ισχυρή πίεση, την ώρα που το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό. Η ΚΕΟΣΟΕ ζητά, μεταξύ άλλων, έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά στρέμμα για τους αμπελουργούς ή κάλυψη της διαφοράς από τις περσινές τιμές, μαζί με αυστηρότερους ελέγχους στην αγορά. ΚΕΟΣOE

Χρειάζονται όμως και απαντήσεις σε ένα ευρύτερο ερώτημα:

Πώς θα παραμείνει ζωντανή η ελληνική ύπαιθρος όταν ο άνθρωπος που παράγει βρίσκεται κάθε χρόνο τελευταίος στην αλυσίδα και πρώτος σε όλα τα έξοδα και τους κινδύνους;

Γιατί η κατάρρευση του αγροτικού εισοδήματος δεν είναι υπόθεση μόνο των αγροτών.

Όταν σταματήσει να παράγει το χωράφι, αρχίζει να στεγνώνει το χωριό. Και όταν στεγνώσει οικονομικά το χωριό, πολύ σύντομα το αισθάνεται η αγορά, η μεταποίηση, η βιομηχανία και τελικά ολόκληρη η περιφερειακή οικονομία.

 newsroom

pellain.com