Του Θεόδωρου Χαρανίδη,
εκπαιδευτικού, Προέδρου της ΠΟΠΣΜ, μέλος της ΕΔΗΠΗΤ.
Όποιος παρακολουθεί όσα συμβαίνουν στη Σερβία τους τελευταίους μήνες, δύσκολα μπορεί να αποφύγει ορισμένους συνειρμούς με την ελληνική πραγματικότητα. Ένα φοιτητικό κίνημα, που ξεκίνησε με αφορμή την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, κατάφερε να ταράξει συθέμελα ένα πολιτικό σύστημα που για χρόνια έμοιαζε πανίσχυρο.
Οι νέοι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους, αμφισβήτησαν την εξουσία και απαίτησαν απαντήσεις για τη διαφθορά και τις ευθύνες όσων κυβερνούν. Απέδειξαν, τουλάχιστον, ότι η κοινωνική ανοχή δεν είναι ανεξάντλητη.
Αναρωτιέμαι, λοιπόν, πόσο διαφορετικά είναι τα πράγματα στην Ελλάδα.
Εδώ έχουμε ένα πολιτικό σύστημα που μυρίζει φορμόλη. Παλιές νοοτροπίες, φθαρμένα πρόσωπα, κομματικοί μηχανισμοί και μια ολόκληρη αντίληψη περί εξουσίας που αρνείται πεισματικά να πεθάνει. Αλλάζει πρόσωπα, αλλάζει συνθήματα, ανανεώνει τη βιτρίνα του, αλλά στο βάθος παραμένει το ίδιο.
Και το χειρότερο; Δείχνει να πιστεύει ότι θα κυβερνά για πάντα.
Μια κυβέρνηση που στηρίζεται στην αδυναμία των αντιπάλων της και στην επικοινωνιακή της υπεροχή κινδυνεύει να μπερδέψει την πολιτική κυριαρχία με την κοινωνική αποδοχή. Να πιστέψει ότι επειδή διαθέτει ισχυρό μηχανισμό, μπορεί να ελέγχει και τη σκέψη των πολιτών.
Στο μεταξύ, η αξιοκρατία εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο. Άνθρωποι χωρίς ουσιαστική επαγγελματική εμπειρία αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης, κομματικά στελέχη παρουσιάζονται ως αυθεντίες επί παντός επιστητού και τα πραγματικά προσόντα πολλές φορές μοιάζουν να έχουν μικρότερη σημασία από τις γνωριμίες και την πολιτική αφοσίωση.
Ακόμη και ζητήματα γνησιότητας τίτλων σπουδών, όταν ανακύπτουν, θα έπρεπε να οδηγούν σε άμεσο και εξονυχιστικό έλεγχο. Γιατί δεν είναι δυνατόν να απαιτούμε από έναν απλό πολίτη αποδείξεις για κάθε προσόν του και να ανεχόμαστε την παραμικρή σκιά γύρω από τα προσόντα εκείνων που διαχειρίζονται δημόσια εξουσία.
Και όλα αυτά σε μια χώρα που ακόμη περιμένει απαντήσεις για τα Τέμπη, που βλέπει το εισόδημα των πολιτών να εξανεμίζεται και ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας να αισθάνεται ότι η πολιτική εξουσία ζει σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο.
Δεν ισχυρίζομαι ότι η Ελλάδα είναι Σερβία. Ούτε ότι οι πολιτικές συνθήκες είναι ίδιες. Υπάρχει, όμως, κάτι κοινό που κάθε κυβέρνηση οφείλει να προσέχει: η απόσταση που δημιουργείται ανάμεσα σε εκείνους που κυβερνούν και σε εκείνους που καλούνται καθημερινά να πληρώνουν τις συνέπειες των αποφάσεών τους.
Αυτή η απόσταση δεν φαίνεται πάντα στις δημοσκοπήσεις. Δεν μετριέται εύκολα στα τηλεοπτικά πάνελ. Κάποτε, όμως, γίνεται πολιτικό γεγονός.
Η σημερινή κυβέρνηση μπορεί να αισθάνεται ασφαλής. Μπορεί να θεωρεί ότι δεν υπάρχει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση και ότι οι εκλογικοί συσχετισμοί θα της επιτρέπουν να ανανεώνει διαρκώς την παρουσία της στην εξουσία.
Ας μην κάνει, όμως, το λάθος να πιστέψει ότι η Ελλάδα είναι ιδιοκτησία της.
Ούτε ότι με πρόσωπα που επιλέγονται πρωτίστως για την κομματική τους χρησιμότητα, με επαγγελματίες της πολιτικής και με μια ατελείωτη επικοινωνιακή διαχείριση μπορεί να εξασφαλίσει την αιωνιότητα.
Η ιστορία έχει έναν παράξενο τρόπο να διαψεύδει όσους θεωρούν τον εαυτό τους αναντικατάστατο.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα από τη Σερβία. Όχι ότι αύριο θα συμβούν τα ίδια στην Ελλάδα, αλλά ότι ακόμη και οι πιο καλοστημένοι μηχανισμοί εξουσίας μπορούν να κλονιστούν όταν η κοινωνία πάψει να τους εμπιστεύεται.
Γιατί οι κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται. Οι λαοί παραμένουν.
Και η Ελλάδα δεν έχει ιδιοκτήτες.

Δημοσίευση σχολίου