Η πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι αφιερωμένη σε μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της εκκλησιαστικής μας ιστορίας. Η Κυριακή της Ορθοδοξίας δεν είναι απλώς μια θρησκευτική εορτή, αλλά ο πανηγυρικός εορτασμός της οριστικής αναστήλωσης των εικόνων και της νίκης της Εκκλησίας απέναντι στις αιρέσεις.
Το Χρονικό της Εικονομαχίας: Μια Αυτοκρατορία Διχασμένη
Για περισσότερο από έναν αιώνα (726-843 μ.Χ.), η Βυζαντινή Αυτοκρατορία συγκλονίστηκε από την Εικονομαχία. Η διαμάχη ξεκίνησε όταν ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄, θεωρώντας την προσκύνηση των εικόνων ως ειδωλολατρική πράξη, διέταξε την απομάκρυνσή τους από τους ναούς.
Ο διχασμός ανάμεσα σε Εικονομάχους (αυτούς που κατέστρεφαν τις εικόνες) και Εικονολάτρες (αυτούς που τις υπερασπίζονταν) πήρε διαστάσεις εμφυλίου, δοκιμάζοντας την ενότητα του κράτους και της πίστης.
Η Ζ' Οικουμενική Σύνοδος και η Θεολογία της Εικόνας
Το 787 μ.Χ., η Ζ' Οικουμενική Σύνοδος έθεσε τις θεολογικές βάσεις που ισχύουν μέχρι σήμερα:
«Η τιμή της εικόνος επί το πρωτότυπον διαβαίνει».
Δηλαδή, ο πιστός δεν προσκυνά το ξύλο ή το χρώμα (ειδωλολατρία), αλλά το πρόσωπο που απεικονίζεται σε αυτήν (τιμητική προσκύνηση).
11 Μαρτίου 843: Η Ημέρα του Θριάμβου
Η οριστική λήξη της κρίσης ήρθε μετά τον θάνατο του τελευταίου εικονομάχου αυτοκράτορα Θεόφιλου. Η σύζυγός του, η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα, μαζί με τον Πατριάρχη Μεθόδιο, συγκάλεσαν Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη.
Την 11η Μαρτίου 843 (πρώτη Κυριακή των Νηστειών εκείνο το έτος), μια μεγαλοπρεπής λιτανεία ξεκίνησε από το ναό της Παναγίας των Βλαχερνών και κατέληξε στην Αγία Σοφία. Οι εικόνες τοποθετήθηκαν ξανά στις θέσεις τους, φέρνοντας την ειρήνη στην Εκκλησία. Έκτοτε, η ημέρα αυτή ονομάστηκε «Κυριακή της Ορθοδοξίας».
Ο Εορτασμός Σήμερα
Σε όλους τους Ορθόδοξους Ναούς, την ημέρα αυτή τελείται η Λιτάνευση των Ιερών Εικόνων. Οι πιστοί κρατούν στα χέρια τους εικόνες, αναπαριστώντας εκείνη την ιστορική πομπή της Βασιλεύουσας.
Κορυφαία στιγμή της ημέρας είναι η ανάγνωση του «Συνοδικού της Ορθοδοξίας», όπου διακηρύσσεται η πίστη των Πατέρων και ψάλλεται το διαχρονικό:
«Αύτη η πίστις των Αποστόλων, αύτη η πίστις των Πατέρων, αύτη η πίστις των Ορθοδόξων, αύτη η πίστις την Οικουμένην εστήριξε».
Γιατί η γιορτή αυτή είναι επίκαιρη;
Σε μια εποχή γεμάτη πνευματική σύγχυση, η Κυριακή της Ορθοδοξίας μας υπενθυμίζει ότι η αλήθεια και το φως πάντα θριαμβεύουν έναντι του διχασμού. Είναι μια ημέρα ενότητας, πνευματικής ανάτασης και προετοιμασίας για τη διαδρομή προς το Άγιο Πάσχα.
Θεόδωρος Χαρανίδης
إرسال تعليق