Του Θεόδωρου Χαρανίδη
Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, η υπόθεση παραμένει μία από τις πιο σκοτεινές και ανεξιχνίαστες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Όχι μόνο για την πολιτική διαχείριση της κρίσης, αλλά και για τα αναπάντητα ερωτήματα γύρω από τον θάνατο των τριών αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού.
Η νομική βάση της ελληνικής κυριαρχίας είναι αδιαμφισβήτητη. Με το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων (1947), η Ιταλία εκχώρησε στην Ελλάδα «εν πλήρει κυριαρχία» τις νήσους της Δωδεκανήσου, καθώς και όλες τις παρακείμενες νησίδες. Τα Ίμια περιλαμβάνονται ξεκάθαρα σε αυτό το καθεστώς.
Κι όμως, τον Ιανουάριο του 1996, η Τουρκία αμφισβήτησε ένοπλα αυτή την κυριαρχία, εκμεταλλευόμενη την προσάραξη τουρκικού πλοίου στις βραχονησίδες. Η κρίση εξελίχθηκε σε πλήρη στρατιωτική αντιπαράθεση, με ναυτικές δυνάμεις των δύο χωρών να αναπτύσσονται σε απόσταση αναπνοής.
Το ελικόπτερο και η επίσημη εκδοχή
Στις τελευταίες ώρες της κρίσης, το ελληνικό ελικόπτερο τύπου AB-212 απογειώθηκε για αναγνώριση της περιοχής. Λίγο αργότερα, κατέπεσε στη θάλασσα, με αποτέλεσμα τον θάνατο των:
-
Χριστόδουλου Καραθανάση
-
Παναγιώτη Βλαχάκου
-
Έκτορα Γιαλοψού
Η επίσημη εκδοχή που δόθηκε τότε από το ελληνικό κράτος ήταν πως η πτώση οφειλόταν σε κακές καιρικές συνθήκες και απώλεια προσανατολισμού.
Όμως από την πρώτη στιγμή, πλήθος στρατιωτικών, τεχνικών και αναλυτών αμφισβήτησαν αυτό το σενάριο.
Τα στοιχεία που δεν εξηγήθηκαν ποτέ
Σύμφωνα με μαρτυρίες που είδαν το φως της δημοσιότητας τα επόμενα χρόνια:
-
Οι καιρικές συνθήκες στην περιοχή δεν ήταν απαγορευτικές για πτήση στρατιωτικού ελικοπτέρου τέτοιου τύπου.
-
Το πλήρωμα ήταν έμπειρο και εκπαιδευμένο σε νυχτερινές επιχειρήσεις.
-
Δεν υπήρξε ποτέ πλήρης δημοσιοποίηση των δεδομένων του ραντάρ και των επικοινωνιών.
-
Στα συντρίμμια του ελικοπτέρου φέρονται να υπήρχαν οπές και παραμορφώσεις που δεν συμβαδίζουν με απλή πρόσκρουση στη θάλασσα.
Πρώην αξιωματικοί έχουν καταθέσει δημόσια ότι ορισμένα από τα ευρήματα «προσομοιάζουν σε πλήγματα από διατρητικά βλήματα μικρού διαμετρήματος», χωρίς όμως ποτέ να διεξαχθεί ανεξάρτητη διεθνής πραγματογνωμοσύνη.
Η τουρκική πλευρά δεν αναγνώρισε ποτέ εμπλοκή, ούτε απώλειες. Το ελληνικό κράτος δεν ζήτησε ποτέ επίσημη έρευνα μέσω ΝΑΤΟ ή διεθνών οργανισμών.
Πολιτική σιωπή και κλειστός φάκελος
Η υπόθεση του ελικοπτέρου έκλεισε διοικητικά χωρίς δικαστική διερεύνηση σε βάθος. Ο φάκελος χαρακτηρίστηκε «απόρρητος», ενώ οι οικογένειες των αξιωματικών ουδέποτε έλαβαν πλήρη τεχνική αναφορά με όλα τα στοιχεία.
Ποτέ δεν απαντήθηκαν επίσημα ερωτήματα όπως:
-
Γιατί δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα όλα τα επιχειρησιακά δεδομένα;
-
Γιατί δεν έγινε ανεξάρτητη βαλλιστική ανάλυση των συντριμμιών;
-
Γιατί η υπόθεση θεωρήθηκε «λήξασα» σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα;
Η πραγματική ήττα
Η κρίση των Ιμίων δεν ήταν απλώς διπλωματικό επεισόδιο. Ήταν στρατηγικό σημείο καμπής. Για πρώτη φορά, η Τουρκία πέτυχε να επιβάλει στην πράξη τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», χωρίς η Ελλάδα να απαντήσει με σαφή πολιτική ή στρατιωτική γραμμή.
Και μαζί με τη γκρίζα ζώνη στο Αιγαίο, δημιουργήθηκε και μια γκρίζα ζώνη αλήθειας γύρω από το τι πραγματικά συνέβη εκείνη τη νύχτα.
Τριάντα χρόνια μετά, τα Ίμια δεν είναι απλώς γεωγραφικό σημείο.
Είναι σύμβολο πολιτικής αδυναμίας, στρατηγικής σιωπής και ενός θανάτου που δεν διαλευκάνθηκε ποτέ πλήρως.
إرسال تعليق