Αμάσι: αναζητά τη δικαίωση έναν αιώνα μετά (Ιστορία & ταυτότητα)

 

Μέρος Α΄

Το Αμάσι είναι μια ποικιλία που αναζητά σήμερα τη δικαίωσή της. Ένα σταφύλι με ιστορία σχεδόν ενός αιώνα, καταγεγραμμένο στον ελληνικό αμπελώνα ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, σε μια περίοδο βαθιών ανακατατάξεων για την ευρωπαϊκή και ελληνική αμπελουργία. 

Η εμφάνισή του συνδέεται με τις τότε κυβερνητικές προσπάθειες ανασυγκρότησης του αμπελώνα, όταν εισήχθησαν νέες ποικιλίες από τη Γαλλία, μετά τη μεγάλη καταστροφή που προκάλεσε η επιδημία της φυλλοξήρας.

Η φυλλοξήρα, που εξαπλώθηκε στην Ευρώπη λίγα χρόνια νωρίτερα, αποδεκάτισε και τα ελληνικά αμπέλια, οδηγώντας σε μαζικές απώλειες και αναγκαστικές αναδιαρθρώσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον κρίσης, το Αμάσι προσαρμόστηκε, ρίζωσε τοπικά και επιβίωσε, όχι χάρη σε θεσμική προβολή, αλλά χάρη στη χρηστικότητά του και την εμπιστοσύνη των καλλιεργητών.

Στην Αλμωπία, η ποικιλία είναι γνωστή με περισσότερες από μία ονομασίες: Αμάσι, Όψιμο Εδέσσης, Οκτωβριανό, ακόμη και «Γαλλικό». Η πολλαπλή αυτή ονοματολογία δεν αποτελεί σύγχυση, αλλά ιστορικό αποτύπωμα που μαρτυρά τη μακρόχρονη παρουσία της στον τόπο. Πρόκειται για μια μικτή ποικιλία, τόσο οινοποιήσιμη όσο και επιτραπέζια, χαρακτηριστικό που για δεκαετίες αποτέλεσε πλεονέκτημα.

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το Αμάσι αποτέλεσε εξαγωγικό προϊόν, με κύριο προορισμό τη Γερμανία, σε εποχές που το ελληνικό επιτραπέζιο σταφύλι είχε ισχυρή παρουσία στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης. Παράλληλα, η καλλιέργειά του παρείχε εκτεταμένη απασχόληση στα τοπικά εργατικά χέρια, προσφέροντας σημαντικό πρόσθετο εισόδημα στις αγροτικές οικογένειες και στηρίζοντας έμπρακτα την τοπική κοινωνία.

Θεόδωρος Χαρανίδης

pellain.com