Το αφήγημα της «ακυβερνησίας» καταρρέει: Ποιος οδηγεί τη χώρα σε αλλεπάλληλες εκλογές

Η έντονη πολιτική αντιπαράθεση των τελευταίων ημερών, σε συνδυασμό με τις θεσμικές εξελίξεις και τις νέες δικογραφίες που φτάνουν στη Βουλή, επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα σενάριο που ολοένα και περισσότερο συζητείται: την πιθανότητα πρόωρων εκλογών μέσα στους επόμενους μήνες, ακόμη και από τις αρχές του καλοκαιριού.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποκλείεται –εφόσον επιβεβαιωθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο– η χώρα να οδηγηθεί σε περισσότερες από μία εκλογικές αναμετρήσεις, μέχρι να διαμορφωθεί σταθερό κυβερνητικό σχήμα.

 Το αφήγημα της «ακυβερνησίας»

Κεντρικό επιχείρημα που προβάλλεται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ο φόβος της «ακυβερνησίας». Ωστόσο, το επιχείρημα αυτό εμφανίζεται όλο και πιο αδύναμο.

Το ελληνικό Σύνταγμα προβλέπει ρητά τη συνέχεια της κρατικής λειτουργίας. Ακόμη και σε περίπτωση διαδοχικών εκλογών ή αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, η χώρα δεν μένει χωρίς διοίκηση. Οι υπηρεσιακές κυβερνήσεις αποτελούν θεσμική λύση που διασφαλίζει τη λειτουργία του κράτους.

Άρα, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει «ακυβερνησία». Δεν θα υπάρξει.

 Οι ευθύνες και οι επιλογές

Το κρίσιμο ζήτημα αφορά τις πολιτικές επιλογές που οδηγούν σε τέτοιες εξελίξεις.

Η διαχείριση της εκλογικής περιόδου, καθώς και η μετάβαση σε υπηρεσιακές κυβερνήσεις, αποτελούν ευθύνη της εκάστοτε κυβέρνησης και του πρωθυπουργού. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι αποφάσεις για τον χρόνο των εκλογών και τον τρόπο διαχείρισης της πολιτικής πίεσης έχουν συγκεκριμένο αποτύπωμα.

Συνεπώς, η επίκληση της «ακυβερνησίας» ως φόβητρο δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις ίδιες τις επιλογές της σημερινής ηγεσίας. Αν υπάρξει περίοδος διαδοχικών εκλογών, αυτή θα είναι αποτέλεσμα πολιτικής στρατηγικής και όχι θεσμικής αδυναμίας.

 Διαδοχικές εκλογές χωρίς θεσμικό κενό

Το ενδεχόμενο δύο ή και περισσότερων εκλογικών αναμετρήσεων δεν αποτελεί πρωτοφανές σενάριο για την ελληνική πολιτική σκηνή. Αντιθέτως, αποτελεί πιθανή εξέλιξη όταν οι συσχετισμοί δεν επιτρέπουν άμεσο σχηματισμό κυβέρνησης.

Σε κάθε περίπτωση, το κράτος συνεχίζει να λειτουργεί. Οι θεσμοί δεν παγώνουν και η διοίκηση δεν διακόπτεται. Η έννοια της «ακυβερνησίας» παραμένει περισσότερο πολιτικός όρος παρά πραγματική συνθήκη.

 Νέοι παίκτες και πίεση στα δεξιά της ΝΔ

Το πολιτικό σκηνικό δεν διαμορφώνεται μόνο από τα μεγάλα κόμματα. Ένας από τους βασικούς παράγοντες πίεσης για τη Νέα Δημοκρατία φαίνεται να είναι η κινητικότητα που καταγράφεται στον χώρο δεξιότερά της, αλλά και στον ευρύτερο εθνοπατριωτικό χώρο μιας και το κυβερνών κόμμα εχει μετατραπεί σε κακό αντίγραφο του κεντροασριστερού Σημιτικού ΠΑΣΟΚ.

Το τελευταίο διάστημα εμφανίζονται ή επαναδραστηριοποιούνται πρόσωπα και πολιτικά σχήματα που επιχειρούν να εκφράσουν ένα πιο σκληρό ακροατήριο. Η παρουσία της Αφροδίτης Λατινοπούλου, η συζήτηση γύρω από τον Ηλία Κασιδιάρη, ο οποίος δηλώνει πολιτικά «παρών» και ενεργός έτοιμος να αναλάβει πολιτικές πρωτοβουλίες, αλλά και άλλες κινήσεις στον ίδιο χώρο, δημιουργούν νέα δεδομένα.

Παράλληλα, παραμένει στο τραπέζι –σε επίπεδο σεναρίων– το ενδεχόμενο πολιτικής πρωτοβουλίας από τον Αντώνη Σαμαρά. Ωστόσο, όσο δεν ανακοινώνονται συγκεκριμένες κινήσεις, πρόσωπα ή οργανωτική δομή, ένα τέτοιο εγχείρημα δείχνει να αποδυναμώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Η πιθανή "πολυκάλυψη" του πολιτικού χώρου με αναγνωρισιμότητα ισχυρών εθνοπατριωτικών προτάσεων, αποτελεί σαφή «πονοκέφαλο» για το κυβερνητικό επιτελείο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η εκλογική συσπείρωση είναι κρίσιμη και δε φαίνεται για την ώρα να επιτυγχάνεται, όντας τα κυβερνητικό σχήμα σε κατάσταση "γκρίνιας".

 Πολιτικό αφήγημα ή πραγματικότητα;

Το αφήγημα της «ακυβερνησίας» φαίνεται να λειτουργεί ως εργαλείο πολιτικής πίεσης. Ένα επιχείρημα που αξιοποιείται για να διαμορφώσει κλίμα ανησυχίας στο εκλογικό σώμα.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική: η σταθερότητα δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των εκλογών, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο αυτές διαχειρίζονται πολιτικά.

Το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, παραμένει ανοιχτό. Το ίδιο και το σενάριο διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων.

Ωστόσο, το βασικό ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξουν εκλογές, αλλά ποιος και με ποιες επιλογές οδηγεί τη χώρα σε αυτές. Και κυρίως, πώς διασφαλίζεται ότι η πολιτική διαδικασία δεν μετατρέπεται σε εργαλείο πίεσης, αλλά παραμένει πυλώνας σταθερότητας και δημοκρατίας.

newsroom

pellain.com