Υπάρχουν ιστορικές ημερομηνίες που δεν αποτελούν απλώς επετείους. Είναι πληγές της ιστορικής μνήμης, σύμβολα θυσίας και σημεία αναφοράς ενός ολόκληρου πολιτισμού. Μία από αυτές είναι αναμφίβολα η 29η Μαΐου 1453 — η ημέρα της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης, η στιγμή που η Βασιλεύουσα έπεσε και μαζί της έσβησε η χιλιόχρονη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Κι όμως, 573 χρόνια μετά, μια ανάρτηση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού ήρθε να υπενθυμίσει πως η ιστορική μνήμη δεν γνωρίζει σύνορα.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής των Ηνωμένων Πολιτειών Μάικ Κόλινς, στενός πολιτικός σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ και ένθερμος υποστηρικτής του κινήματος MAGA («Make America Great Again»), προχώρησε σε μια συμβολική αλλά ιδιαίτερα ηχηρή παρέμβαση για την επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης.
Με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνοδευόμενη από γνωστό ιστορικό πίνακα που απεικονίζει τις τελευταίες στιγμές της Πόλης, ο Αμερικανός βουλευτής δεν περιορίστηκε σε μια τυπική ιστορική αναφορά. Αντιθέτως, επέλεξε να σταθεί στον ηρωισμό του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, του Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου.
«Στις 29 Μαΐου 1453, η Κωνσταντινούπολη πέφτει στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων. Ύστερα από πολιορκία δύο μηνών, η πόλη καταλήφθηκε, σηματοδοτώντας το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος ΙΑ’ Παλαιολόγος, εθεάθη για τελευταία φορά να απορρίπτει τα αυτοκρατορικά του εμβλήματα και να ρίχνεται σε μάχη σώμα με σώμα, μετά την παραβίαση των τειχών της πόλης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η αναφορά αυτή μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Σε μια εποχή όπου η ιστορική μνήμη συχνά σχετικοποιείται ή αποδυναμώνεται, το γεγονός ότι ένας Αμερικανός βουλευτής — και μάλιστα από τον στενό πυρήνα του πολιτικού στρατοπέδου Τραμπ — επιλέγει να τιμήσει δημόσια τον τελευταίο υπερασπιστή της Κωνσταντινούπολης έχει τη δική του βαρύνουσα σημασία.
Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος δεν υπήρξε απλώς ένας ηττημένος αυτοκράτορας. Υπήρξε το διαχρονικό σύμβολο της αξιοπρέπειας απέναντι στη συντριβή, της άρνησης παράδοσης, της θυσίας για πίστη, πατρίδα και ιστορική συνέχεια. Η ιστορική παράδοση τον θέλει να απορρίπτει κάθε σκέψη φυγής, να βγάζει τα αυτοκρατορικά του διακριτικά και να επιλέγει τον θάνατο πολεμώντας στα τείχη, δίπλα στους υπερασπιστές της Πόλης.
Δεν είναι τυχαίο ότι η μορφή του παραμένει βαθιά χαραγμένη στη συλλογική συνείδηση του Ελληνισμού. Από το δημοτικό τραγούδι μέχρι τη λαϊκή παράδοση του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά», ο τελευταίος αυτοκράτορας δεν έγινε απλώς ιστορικό πρόσωπο — έγινε θρύλος.
Δείτε την ανάρτηση:
Η ανάρτηση του Μάικ Κόλινς υπενθυμίζει και κάτι ακόμη: ότι η ιστορία του Ελληνισμού, όταν προβάλλεται με αξιοπρέπεια και αλήθεια, εξακολουθεί να εμπνέει και πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Ίσως μάλιστα περισσότερο απ’ όσο συχνά πιστεύουμε εμείς οι ίδιοι.
Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει υψηλή και η ιστορική μνήμη συχνά γίνεται αντικείμενο πολιτικής χρήσης, τέτοιες δημόσιες τοποθετήσεις αποκτούν ξεχωριστό συμβολισμό.
Διότι η Άλωση της Κωνσταντινούπολης δεν αποτελεί απλώς ένα κεφάλαιο της ελληνικής ή βυζαντινής ιστορίας. Υπήρξε ένα γεγονός που άλλαξε την πορεία της Ευρώπης και της παγκόσμιας ιστορίας.
Και ίσως αυτό ακριβώς να υπενθυμίζει, έστω και έμμεσα, η ανάρτηση ενός Αμερικανού βουλευτή: ότι οι λαοί που σέβονται την ιστορία και τους ήρωές τους, δεν ξεχνούν ποτέ εκείνους που έπεσαν υπερασπιζόμενοι έναν κόσμο που κινδύνευε να χαθεί.
newsroom
إرسال تعليق