Χάος με Ουκρανικό USV σε Ελλάδα: Ιχνηλάτηση Ρωσικού Στόλου ή Επικίνδυνα Κενά στην Εθνική Επιτήρηση;

Η αποκάλυψη εντοπισμού μη επανδρωμένου θαλάσσιου οχήματος (USV – Unmanned Surface Vehicle) ουκρανικής προέλευσης κοντά στη Λευκάδα δεν αποτελεί ένα απλό περιστατικό ασφαλείας. 

Αντιθέτως, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τα όρια της εθνικής επιτήρησης, τη θαλάσσια ασφάλεια και τον βαθμό ετοιμότητας της Ελλάδας απέναντι σε νέες, ασύμμετρες μορφές απειλής. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το σκάφος εντοπίστηκε από ψαράδες και παραδόθηκε στις ελληνικές αρχές, ενώ εξετάζεται η αποστολή και η διαδρομή του.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό αλλά ιδιαίτερα ανησυχητικό: Πώς ένα μη επανδρωμένο στρατιωτικού τύπου θαλάσσιο μέσο κατέληξε σε ελληνικά ύδατα χωρίς να υπάρξει προηγούμενος εντοπισμός από τα εθνικά συστήματα επιτήρησης; Εάν πράγματι πρόκειται για ουκρανικό USV τύπου παρόμοιου με τα γνωστά συστήματα Magura ή Sea Baby, μιλάμε για τεχνολογία που έχει χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο της Μαύρης Θάλασσας για αποστολές αναγνώρισης, παρακολούθησης και επιθέσεων κατά ρωσικών ναυτικών μονάδων.

Οι ελληνικές αρχές ορθώς εξετάζουν το ενδεχόμενο το USV να είχε αποστολή συλλογής πληροφοριών ή παρακολούθησης θαλάσσιων κινήσεων. Ωστόσο, η παρουσία ενός τέτοιου μέσου στη Μεσόγειο ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση: Μήπως η Ελλάδα μετατρέπεται —έστω ακούσια— σε γεωγραφικό πεδίο επιχειρήσεων ή παρακολούθησης που συνδέεται με τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας; Το ενδεχόμενο αυτό δεν μπορεί να απορρίπτεται ελαφρά τη καρδία, ιδιαίτερα όταν η Ανατολική Μεσόγειος φιλοξενεί κρίσιμες ναυτικές διελεύσεις, ενεργειακές υποδομές και έντονη στρατιωτική κινητικότητα.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ζήτημα της επιτήρησης των θαλάσσιων συνόρων. Η Ελλάδα διαθέτει χιλιάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής, εκατοντάδες νησιά και τεράστια ευθύνη σε Αιγαίο και Ιόνιο. Αν ένα USV μπόρεσε να κινηθεί ή να παρασυρθεί επί ημέρες χωρίς σαφή εικόνα της πορείας του, τότε τίθεται εύλογα θέμα επιχειρησιακών κενών. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για λαθροδιακίνηση, μεταναστευτικές ροές ή παραβιάσεις αλιείας. Μιλάμε για νέες τεχνολογίες χαμηλού ίχνους, δύσκολα ανιχνεύσιμες, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατασκοπεία, υβριδικές επιχειρήσεις ή ακόμη και σαμποτάζ.

Το περιστατικό έρχεται μάλιστα σε μια περίοδο όπου η Αθήνα εξετάζει συνεργασίες με την Ουκρανία στον τομέα των θαλάσσιων drones, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για συμπαραγωγή τέτοιων συστημάτων στην Ελλάδα — αν και έχουν υπάρξει αναφορές περί διαφωνιών στους όρους χρήσης τους.

Το ζήτημα, συνεπώς, δεν είναι αντιουκρανικό ούτε φιλορωσικό. Είναι αμιγώς ελληνικό και εθνικό:
Ποιος επιτηρεί αποτελεσματικά τα θαλάσσια σύνορα;
Πόσο έτοιμη είναι η χώρα απέναντι σε μη επανδρωμένες απειλές;
Υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα εντοπισμού μικρών θαλάσσιων στόχων;

Σε έναν κόσμο όπου οι πόλεμοι διεξάγονται πλέον με drones αέρος, θαλάσσης και κυβερνοχώρου, η Ελλάδα δεν μπορεί να λειτουργεί με λογικές του χθες. Η υπόθεση του ουκρανικού USV ίσως αποδειχθεί ένα τυχαίο περιστατικό. Ίσως όμως αποτελέσει και καμπανάκι εθνικής αφύπνισης για ένα πεδίο όπου η τεχνολογία τρέχει ταχύτερα από την κρατική ετοιμότητα.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι έκανε το drone στη Λευκάδα.

Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι: αν δεν το έβρισκαν οι ψαράδες, θα γνωρίζαμε ποτέ ότι πέρασε;

Θεόδωρος Χαρανίδης

pellain.com