.jpg)
Με αφορμή τις μεγάλες πυρκαγιές και τη συζήτηση για τη γήρανση του ελληνικού στόλου αεροπυρόσβεσης, ένα ερώτημα επανέρχεται συνεχώς: ποιος αγόρασε τα πρώτα Canadair της Ελλάδας και πότε;
Εδώ και χρόνια κυκλοφορούν διαφορετικές εκδοχές. Άλλοι αποδίδουν την αγορά στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή, άλλοι υποστηρίζουν ότι η διαδικασία είχε ξεκινήσει ήδη επί δικτατορίας. Η πραγματικότητα φαίνεται ότι είναι πιο σύνθετη και χρειάζεται να ξεχωρίσουμε την αρχική διαδικασία προμήθειας, την επέκταση του στόλου και την επιχειρησιακή ένταξη των αεροσκαφών.
Η επίσημη εκδοχή: 9 Canadair το 1974
Το ίδιο το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ανέφερε το 2024 ότι «το 1974 η χώρα μας μέσω της Πολεμικής Αεροπορίας απέκτησε 9 Canadair CL-215». Πρόκειται για την επίσημη κρατική αναφορά σχετικά με την απαρχή του ελληνικού στόλου.
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία.
Η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή σχηματίστηκε στις 24 Ιουλίου 1974, μετά την πτώση της δικτατορίας. Επομένως, η αναφορά απλώς στο «1974» δεν αρκεί για να αποδείξει ποια κυβέρνηση ξεκίνησε την προμήθεια.
Η διαδικασία φαίνεται να είχε αρχίσει νωρίτερα. Η δικατορία Παπαδόπουλου απέδειξε διορατικότητα και προχώρησε σε σύμβαση για την αγορά.
Υπάρχουν δημοσιευμένες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η διαδικασία για τα πρώτα CL-215 είχε ξεκινήσει ήδη το 1973, δηλαδή πριν από τη Μεταπολίτευση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει δημοσίευμα που αναφέρεται σε συμφωνία χρηματοδότησης μεταξύ της ελληνικής πλευράς και του καναδικού Export Development Corporation για τα πρώτα δύο CL-215. Σύμφωνα με αυτό, η συμφωνία αφορούσε χρηματοδότηση περίπου 2,5 εκατομμυρίων καναδικών δολαρίων, που κάλυπτε το 83% της αξίας των αεροσκαφών και των ανταλλακτικών.
Η συγκεκριμένη πληροφορία αντανακλά πράγματι την αρχική σύμβαση και η προεργασία για την είσοδο των Canadair στην Ελλάδα είχε ξεκινήσει επί δικτατορίας Παπαδόπουλου και πριν από την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική ιστορική επιφύλαξη: δεν έχουμε εντοπίσει μέχρι στιγμής το πρωτότυπο ελληνικό συμβατικό έγγραφο που να μας επιτρέπει να δώσουμε την ακριβή ημέρα υπογραφής και να αποδώσουμε προσωπικά την απόφαση σε συγκεκριμένο κυβερνητικό πρόσωπο.
Από την αρχική παραγγελία στον στόλο των 9 αεροσκαφών
Εδώ πιθανότατα βρίσκεται και η αιτία της σύγχυσης.
Η επίσημη κρατική ιστορία τοποθετεί την απόκτηση εννέα CL-215 στο 1974, ενώ υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι η αρχική διαδικασία για τα πρώτα αεροσκάφη είχε ξεκινήσει από το 1973.
Η Ελλάδα δεν αγόρασε σε μία ημέρα όλα τα Canadair που γνωρίζουμε σήμερα. Η δημιουργία του στόλου εξελίχθηκε σταδιακά και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια.
Τα Canadair μπαίνουν στην πρώτη γραμμή
Τα CL-215 αποτέλεσαν μια εξαιρετικά σημαντική επιλογή για την Ελλάδα. Σχεδιάστηκαν ειδικά για την αεροπυρόσβεση και είχαν τη δυνατότητα να προσθαλασσώνονται και να γεμίζουν τις δεξαμενές τους με νερό μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής εναέριας πυρόσβεσης.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ιστορίας:
μισό αιώνα αργότερα, CL-215 εκείνης της γενιάς εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της ελληνικής προσπάθειας κατά των πυρκαγιών.
Το ίδιο το ελληνικό κράτος, ανακοινώνοντας το 2024 την προμήθεια των νέων Canadair, χρησιμοποίησε τη φράση «μισό αιώνα μετά» την απόκτηση των CL-215.
Και τελικά, ποιος τα αγόρασε;
Με βάση όσα μπορούν σήμερα να τεκμηριωθούν, η απάντηση δεν χωρά εύκολα σε ένα πολιτικό σύνθημα.
Η διαδικασία για τα πρώτα Canadair φαίνεται ότι είχε ξεκινήσει ήδη το 1973, επί δικτατορίας Γ. Παπαδόπουλου. Η επίσημη κρατική καταγραφή τοποθετεί την απόκτηση των 9 CL-215 στο 1974. Μετά τη Μεταπολίτευση, οι κυβερνήσεις Κωνσταντίνου Καραμανλή συνέχισαν την ανάπτυξη του στόλου και τα αεροσκάφη εντάχθηκαν επιχειρησιακά στην Πολεμική Αεροπορία.
Επομένως, ο ισχυρισμός ότι «τα πρώτα Canadair τα παρήγγειλε ο Καραμανλής» δεν αποτυπώνει ολόκληρη την ιστορία. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η αρχική διαδικασία είχε ήδη δρομολογηθεί πριν τη Μεταπολίτευση.
Αντίστοιχα, θα ήταν υπερβολικό, χωρίς το πρωτότυπο συμβατικό έγγραφο, να αποδώσουμε ολόκληρο τον ελληνικό στόλο CL-215 αποκλειστικά στην κυβέρνηση της δικτατορίας.
Πενήντα χρόνια μετά, το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο
Η ιστορική έρευνα έχει ενδιαφέρον. Υπάρχει όμως ένα πολύ πιο επίκαιρο ζήτημα.
Πώς είναι δυνατόν μια χώρα που αντιμετωπίζει κάθε χρόνο τεράστιες δασικές πυρκαγιές να χρειάζεται ακόμη να στηρίζεται σε αεροσκάφη μιας τεχνολογικής γενιάς που αποκτήθηκε πριν από μισό αιώνα;
Σήμερα έχει δρομολογηθεί η μετάβαση στα νέα DHC-515, τα οποία αποτελούν τον σύγχρονο διάδοχο των CL-215 και CL-415. Η ανάγκη ανανέωσης είναι πλέον αδιαμφισβήτητη.
Τα παλιά Canadair και, πάνω απ' όλα, τα πληρώματά τους έγραψαν επί δεκαετίες τη δική τους ιστορία στους ελληνικούς ουρανούς.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος είχε την πολιτική διορατικότητα να τα παραγγείλει πριν από μισό αιώνα.
Το ερώτημα είναι γιατί χρειάστηκε να περάσει μισός αιώνας για να συζητάμε ακόμη για την ουσιαστική αντικατάστασή τους.
newsroom
إرسال تعليق