Η Εκκλησία τιμά σήμερα το ιερό σύμβολο της χριστιανικής πίστης – Η εύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη και η καθιέρωση της μεγάλης εορτής
Στις 14 Σεπτεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, μία από τις σημαντικότερες δεσποτικές εορτές του εκκλησιαστικού έτους.
Η ημέρα είναι αφιερωμένη στον Σταυρό του Χριστού, το κατεξοχήν σύμβολο της θυσίας, αλλά συγχρόνως της Ανάστασης, της ελπίδας και της νίκης της ζωής απέναντι στον θάνατο.
Η εύρεση του Τιμίου Σταυρού
Η παράδοση της Εκκλησίας συνδέει την εορτή με την Αγία Ελένη, μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, η οποία ταξίδεψε στους Αγίους Τόπους τον 4ο αιώνα αναζητώντας τον Σταυρό πάνω στον οποίο μαρτύρησε ο Ιησούς Χριστός.
Στην Ιερουσαλήμ πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές στην περιοχή του Γολγοθά και, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, βρέθηκαν τρεις σταυροί. Ο Σταυρός του Χριστού αναγνωρίστηκε θαυματουργικά και ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Μακάριος τον ύψωσε ώστε να μπορέσει ο συγκεντρωμένος λαός να τον αντικρίσει και να τον προσκυνήσει.
Τότε το πλήθος αναφώνησε:
«Κύριε, ελέησον».
Από το γεγονός αυτό προέρχεται και η ονομασία της εορτής, Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.
Η δεύτερη Ύψωση
Η 14η Σεπτεμβρίου συνδέεται και με ένα δεύτερο ιστορικό γεγονός. Στις αρχές του 7ου αιώνα οι Πέρσες κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ και πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό.
Χρόνια αργότερα, μετά τις νίκες του αυτοκράτορα Ηρακλείου, ο Σταυρός επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ. Η επαναφορά του και η νέα ύψωσή του ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο τη σημασία της ημέρας για τη χριστιανική παράδοση.
Γιατί είναι ημέρα αυστηρής νηστείας
Παρότι πρόκειται για μεγάλη γιορτή, η 14η Σεπτεμβρίου είναι ημέρα αυστηρής νηστείας.
Η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να θυμηθούν τα Πάθη και τη Σταύρωση του Χριστού. Για τον λόγο αυτό η ημέρα έχει χαρακτήρα ταυτόχρονα πανηγυρικό και κατανυκτικό.
Στους ναούς τελείται η ιδιαίτερη ακολουθία της Υψώσεως, με τον ιερέα να υψώνει τον Σταυρό προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα και τους πιστούς να επαναλαμβάνουν το «Κύριε, ελέησον».
Ο βασιλικός και ο Τίμιος Σταυρός
Στη λαϊκή και εκκλησιαστική παράδοση της Ελλάδας η γιορτή είναι στενά συνδεδεμένη και με τον βασιλικό.
Η παράδοση θέλει το ευωδιαστό φυτό να έχει φυτρώσει στο σημείο όπου βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός. Έτσι, την ημέρα της Υψώσεως οι πιστοί προσέρχονται στους ναούς και λαμβάνουν βασιλικό μαζί με τον αγιασμό.
Σε πολλές αγροτικές περιοχές της χώρας διατηρείται επίσης η παράδοση οι γεωργοί να παίρνουν αγιασμό στα σπίτια και στα χωράφια τους, συνδέοντας τη μεγάλη εορτή με την ευλογία της γης και της νέας καλλιεργητικής περιόδου.
«Σταυρέ του Χριστού, σώσον ημάς»
Για την Ορθόδοξη Εκκλησία ο Σταυρός δεν αποτελεί απλώς ανάμνηση ενός ιστορικού γεγονότος. Είναι το σύμβολο της θυσίας και της αγάπης, αλλά και της προσδοκίας της Ανάστασης.
Γι' αυτό και ο ύμνος που δεσπόζει σήμερα στους ναούς παραμένει ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους της ορθόδοξης λατρείας:
«Τὸν Σταυρόν σου προσκυνοῦμεν, Δέσποτα, καὶ τὴν ἁγίαν σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν».
Η 14η Σεπτεμβρίου αποτελεί κάθε χρόνο μια ημέρα βαθιάς πίστης και περισυλλογής για εκατομμύρια Ορθοδόξους.
Μια ημέρα που υπενθυμίζει ότι, στην καρδιά της χριστιανικής πίστης, ο Σταυρός δεν αποτελεί το τέλος, αλλά τον δρόμο προς την Ανάσταση και την ελπίδα.
Θεόδωρος Χαρανίδης
Δημοσίευση σχολίου