Νέο πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων για πέντε καλλιέργειες, με αυστηρές προϋποθέσεις και φορολογικούς ελέγχους που ενδέχεται να περιορίσουν δραστικά τις αποζημιώσεις. Κίνδυνος αποκλεισμού για παραγωγούς με πολλαπλές καλλιέργειες.
Σημαντικές προσδοκίες αλλά και έντονο προβληματισμό στον αγροτικό κόσμο προκαλεί η ενεργοποίηση ειδικού προγράμματος κρατικών ενισχύσεων, συνολικού προϋπολογισμού έως 50 εκατομμυρίων ευρώ, για τις ζημιές που προκάλεσαν οι ανοιξιάτικοι παγετοί του 2025.
Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση 252456/2.10.2026 προβλέπει οικονομική στήριξη για παραγωγούς κερασιών, βύσσινων, μήλων, κυδωνιών και νωπών σύκων, οι καλλιέργειες των οποίων επλήγησαν κατά το διάστημα από 17 Μαρτίου έως 18 Απριλίου 2025.
Ωστόσο, πίσω από το σημαντικό ύψος της χρηματοδότησης κρύβονται περιορισμοί που ενδέχεται να οδηγήσουν αρκετούς παραγωγούς σε αισθητά χαμηλότερες αποζημιώσεις ή ακόμη και στον πλήρη αποκλεισμό τους.
Το Ε3 καθορίζει το τελικό ποσό
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη σύνδεση των αποζημιώσεων με τα φορολογικά στοιχεία των αγροτών.
Σύμφωνα με το άρθρο 7 της απόφασης, το ποσό της ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μείωση των συνολικών αγροτικών πωλήσεων του 2025 σε σύγκριση με το υψηλότερο επίπεδο πωλήσεων των ετών 2023 και 2024, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλεπόμενες προσαρμογές.
Αυτό σημαίνει ότι ένας αγρότης μπορεί να έχει υποστεί ολοκληρωτική καταστροφή σε μία καλλιέργεια, αλλά να μη λάβει την αναμενόμενη αποζημίωση επειδή είχε αυξημένα έσοδα από άλλες παραγωγές.
Για παράδειγμα, ένας παραγωγός που έχασε τα κεράσια του λόγω παγετού, αλλά εξασφάλισε καλύτερα έσοδα από ροδάκινα ή άλλες καλλιέργειες, ενδέχεται να εμφανίζει συνολικά μικρότερη οικονομική απώλεια στα φορολογικά του στοιχεία.
Στην περίπτωση αυτή, η πραγματική καταστροφή στο χωράφι μπορεί να μην αποτυπωθεί στο τελικό ποσό της ενίσχυσης.
Ποιες καλλιέργειες καλύπτονται
Η απόφαση περιλαμβάνει συγκεκριμένες περιοχές και καλλιέργειες, με τα ακόλουθα ποσοστά μείωσης παραγωγής ως στοιχεία αναφοράς:
Καλλιέργεια | Μείωση παραγωγής |
|---|---|
Κεράσια | 90% |
Βύσσινα | 77% |
Κυδώνια | 77% |
Μήλα | 42% |
Μήλα Καστοριάς | 72% |
Νωπά σύκα Αττικής | 80% |
Τα συγκεκριμένα ποσοστά δεν αποτελούν αυτομάτως ποσοστά αποζημίωσης για κάθε παραγωγό.
Για την ένταξη στο πρόγραμμα απαιτείται, μεταξύ άλλων, μείωση παραγωγής μεγαλύτερη του 30%, τόσο σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας όσο και σε επίπεδο ατομικής εκμετάλλευσης.
Αποζημίωση έως 50% και πρόσθετες περικοπές
Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως το 50% της αξίας της απωλεσθείσας παραγωγής, ενώ προβλέπεται και αφαίρεση 20 ποσοστιαίων μονάδων από το ποσοστό ζημιάς κατά τον υπολογισμό.
Συνεπώς, ακόμη και παραγωγοί που έχασαν σχεδόν ολόκληρη τη σοδειά τους δεν πρόκειται να αναπληρώσουν το σύνολο των οικονομικών απωλειών τους μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος.
Παράλληλα, απαραίτητες προϋποθέσεις αποτελούν η υποβολή οριστικής αίτησης ενίσχυσης στον ΕΛΓΑ εντός του 2025, η δήλωση της καλλιέργειας και η εξόφληση της ασφαλιστικής εισφοράς.
Ποιοι εξαιρούνται από τον φορολογικό περιορισμό
Από τον συγκεκριμένο περιορισμό που συνδέεται με τη μείωση των αγροτικών πωλήσεων εξαιρούνται οι νέοι αγρότες και οι επιχειρήσεις που ξεκίνησαν τη δραστηριότητά τους μετά το 2022.
Για τους υπόλοιπους δικαιούχους προβλέπεται διασταύρωση των στοιχείων του ΕΛΓΑ με την ΑΑΔΕ, ώστε να καθοριστεί το τελικό ποσό ενίσχυσης ανά ΑΦΜ.
Το ανώτατο όριο ενίσχυσης διαμορφώνεται στις 200.000 ευρώ ανά δικαιούχο.
Χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία πληρωμής
Παρά την έγκριση του προγράμματος, δεν έχει καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία καταβολής των χρημάτων.
Η απόφαση προβλέπει ως τελική προθεσμία την 18η Απριλίου 2029, γεγονός που δεν σημαίνει ότι οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν τόσο αργά, αλλά αφήνει ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα.
Επιπλέον, τα 50 εκατομμύρια ευρώ αποτελούν το ανώτατο διαθέσιμο ποσό και όχι υποχρεωτικά το συνολικό ύψος των αποζημιώσεων που τελικά θα καταβληθούν.
Προβληματισμός για τη δικαιοσύνη των αποζημιώσεων
Η σύνδεση της ενίσχυσης με τον συνολικό αγροτικό τζίρο δημιουργεί ένα ουσιαστικό ζήτημα για τους παραγωγούς που καλλιεργούν περισσότερα από ένα προϊόντα.
Η οικονομική επιτυχία σε μία καλλιέργεια μπορεί να λειτουργήσει περιοριστικά στην αποζημίωση για μια άλλη που καταστράφηκε από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ανάγκη να εξεταστεί κατά πόσο ο συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού ανταποκρίνεται στις πραγματικές απώλειες των παραγωγών.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: Είναι δίκαιο ένας αγρότης που έχασε τη σοδειά του από τον παγετό να στερείται αποζημίωσης επειδή κατάφερε, με προσωπικό κόπο και πρόσθετες δαπάνες, να διατηρήσει το εισόδημά του από άλλες καλλιέργειες;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό εάν το πρόγραμμα των 50 εκατομμυρίων ευρώ θα αποτελέσει πραγματική οικονομική ανακούφιση για τους πληγέντες ή μια ακόμη εξαγγελία με περιορισμένο τελικό αντίκρισμα.
newsroom
Δημοσίευση σχολίου