Έπρεπε να κερδίσει η Τουρκία τη Βεγγάζη για να θυμηθεί ο Μητσοτάκης τη γεωγραφία;

Επτά χρόνια μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται στον ΟΗΕ με χάρτες και αυστηρές προειδοποιήσεις. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: Γιατί η ελληνική διπλωματία δεν κατάφερε να αποτρέψει τη μεταστροφή της Ανατολικής Λιβύης;

Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, στις 29 Οκτωβρίου, με την παρουσίαση χαρτών και την καταγγελία του τουρκολιβυκού μνημονίου, ήταν αναγκαία. Όμως, οι χάρτες δεν αποτελούν από μόνοι τους εξωτερική πολιτική.

Η κυβέρνηση γνωρίζει από το 2019 ότι η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει μια αυθαίρετη θαλάσσια οριοθέτηση, παραγνωρίζοντας τα δικαιώματα της Κρήτης, της Ρόδου, της Καρπάθου και της Κάσου.

Δεν χρειαζόταν να φτάσουμε στο 2026 για να ανακαλύψουμε ότι τα ελληνικά νησιά υπάρχουν στον χάρτη!

Η Βεγγάζη και η διπλωματική αποτυχία

Σύμφωνα με τις αναφορές για τις τελευταίες εξελίξεις, στις 20 Οκτωβρίου η Βουλή της Ανατολικής Λιβύης επικύρωσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, παρότι προηγουμένως το είχε απορρίψει.

Εφόσον η απόφαση αυτή επιβεβαιώνεται, πρόκειται για σοβαρή πολιτική επιτυχία της Άγκυρας και δυσμενή εξέλιξη για την Αθήνα.

Η πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ, στην οποία η Ελλάδα είχε επενδύσει διπλωματικά, εμφανίζεται πλέον να προσεγγίζει τις τουρκικές θέσεις.

Η εξέλιξη δεν νομιμοποιεί το μνημόνιο εις βάρος των ελληνικών δικαιωμάτων. Αποκαλύπτει, όμως, την αποτελεσματικότητα της τουρκικής διπλωματικής διείσδυσης.

Πού βρισκόταν η ελληνική εξωτερική πολιτική όσο η Τουρκία εργαζόταν συστηματικά για να μεταβάλει τους συσχετισμούς στη Λιβύη;

Δυναμικές δηλώσεις μετά τα τετελεσμένα

Η Αθήνα αντέδρασε με διπλωματικές παρεμβάσεις και διεθνείς τοποθετήσεις κατά του μνημονίου. Η αντίδραση αυτή είναι θετική, αλλά δεν αναιρεί το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν απέτρεψε την αναφερόμενη μεταστροφή της λιβυκής Βουλής.

Η διπλωματία δεν κρίνεται μόνο από τις διαμαρτυρίες που ακολουθούν μια δυσμενή εξέλιξη. Κρίνεται κυρίως από την ικανότητα να την προλαμβάνει.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επτά χρόνια στη διάθεσή του για να διαμορφώσει μια αποτελεσματική στρατηγική απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η συμφωνία με την Αίγυπτο το 2020 ήταν σημαντικό βήμα. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελεί διαρκές άλλοθι για τις αδυναμίες που εμφανίζονται στη συνέχεια.

Και η προεκλογική σκοπιμότητα;

Η εικόνα ενός πρωθυπουργού που σηκώνει χάρτες στον ΟΗΕ και καταγγέλλει την τουρκική προκλητικότητα έχει αναμφισβήτητη επικοινωνιακή αξία.

Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση δέχεται κριτική για την πολιτική των «ήρεμων νερών», ακόμη και από πρόσωπα της παραδοσιακής Νέας Δημοκρατίας, όπως ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς.

Είναι εύλογο, επομένως, να αναρωτηθεί κανείς εάν η αυστηρή δημόσια στάση του πρωθυπουργού αποσκοπεί και στην επαναπροσέγγιση δυσαρεστημένων συντηρητικών ψηφοφόρων.

Αυτό αποτελεί πολιτική εκτίμηση, όχι αποδεδειγμένη πρόθεση της κυβέρνησης.

Το ουσιαστικό ζήτημα, πάντως, δεν είναι πόσους ψηφοφόρους μπορεί να συγκινήσει μια ομιλία, αλλά πόσα ελληνικά συμφέροντα μπορεί να προστατεύσει μια αποτελεσματική εξωτερική πολιτική.

Η Ελλάδα χρειάζεται αποτελέσματα, όχι επικοινωνιακές παραστάσεις

Η κυβέρνηση έχει επενδύσει δισεκατομμύρια σε Rafale, Belharra και άλλα σύγχρονα οπλικά συστήματα. Η στρατιωτική ισχύς είναι απαραίτητη, αλλά χωρίς ανάλογη διπλωματική αποφασιστικότητα κινδυνεύει να μην αξιοποιηθεί πλήρως.

Η Ελλάδα οφείλει να προστατεύσει έμπρακτα τα κυριαρχικά της δικαιώματα, να ενισχύσει τις συμμαχίες της και να αποτρέψει τη δημιουργία νέων δυσμενών τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η γεωγραφία δεν άλλαξε. Η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κάσος βρίσκονταν πάντα στη θέση τους. Εκείνο που πρέπει να αλλάξει είναι η αποτελεσματικότητα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Γιατί ο ελληνικός λαός δεν χρειάζεται έναν πρωθυπουργό που απλώς επιδεικνύει χάρτες όταν η Τουρκία καταγράφει διπλωματικά κέρδη.

Χρειάζεται μια κυβέρνηση που θα εμποδίζει αυτά τα κέρδη πριν μετατραπούν σε τετελεσμένα.

newsroom

pellain.com