Της Βάσως Τσάμη
Η πρόεδρος της Κομισιόν γνωρίζει πολύ καλά το βάρος των λέξεων που χρησιμοποιεί και δεν είναι άμοιρη ευθύνης. Όμως το πραγματικό πολιτικό ερώτημα βρίσκεται στην Αθήνα: ποιοι υπέγραψαν, ποιοι ψήφισαν και ποιοι στη συνέχεια αποδέχθηκαν να διαχειρίζονται όσα κάποτε κατήγγελλαν;
Ας μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν είναι ούτε αφελής ούτε ανενημέρωτη. Είναι πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γνωρίζει τη Συμφωνία των Πρεσπών, γνωρίζει τις ελληνικές ενστάσεις και γνωρίζει πολύ καλά πόσο ευαίσθητες είναι για την Ελλάδα —και ιδιαίτερα για τη Μακεδονία— λέξεις όπως «μακεδονική» όταν χρησιμοποιούνται χωρίς τις αναγκαίες ιστορικές και πολιτικές διευκρινίσεις.
Επομένως, δεν υπάρχει κανένας λόγος να της δώσουμε συγχωροχάρτι για τις δικές της διατυπώσεις.
Υπάρχει όμως και κάτι που είναι πολύ βολικό να ξεχνάμε.
Η Φον ντερ Λάιεν δεν υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών για λογαριασμό της Ελλάδας.
Δεν την κύρωσε στην ελληνική Βουλή.
Δεν αποφάσισε εκείνη τι θα αναγνωρίσει η Ελλάδα και με ποιους όρους.
Αυτά τα έκαναν Έλληνες πολιτικοί.
Και όσο εύκολο κι αν είναι σήμερα να στρέφουμε όλη την οργή προς τις Βρυξέλλες, κάποια στιγμή πρέπει να μιλήσουμε για αυτούς.
Τσίπρας και Κοτζιάς έβαλαν την υπογραφή
Η Συμφωνία των Πρεσπών φέρει την πολιτική σφραγίδα της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα και υπογράφηκε από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά.
Η συμφωνία αναγνώρισε ως επίσημη γλώσσα της γειτονικής χώρας τη «Macedonian language», διευκρινίζοντας ότι ανήκει στην ομάδα των νοτιοσλαβικών γλωσσών, ενώ περιέλαβε και ρυθμίσεις για την ιθαγένεια/citizenship. Παράλληλα, το άρθρο 7 επιχειρεί να διαχωρίσει τους όρους «Macedonia» και «Macedonian» όπως χρησιμοποιούνται από τις δύο πλευρές, ξεκαθαρίζοντας ότι για την Ελλάδα παραπέμπουν στην ελληνική περιοχή, τον πληθυσμό και την ελληνική ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά.
Αυτές δεν είναι ερμηνείες της Φον ντερ Λάιεν.
Είναι όσα συμφωνήθηκαν στις Πρέσπες.
Και εκεί βρίσκεται η πρώτη μεγάλη πολιτική ευθύνη.
Και μετά ήρθε ο Μητσοτάκης
Η Νέα Δημοκρατία αντιτάχθηκε στη Συμφωνία των Πρεσπών όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άσκησε σφοδρή κριτική στη συμφωνία. Όταν όμως ανέλαβε τη διακυβέρνηση, η θέση της χώρας έγινε ότι πρόκειται για κυρωμένη διεθνή συμφωνία που δεσμεύει την Ελλάδα και πρέπει να εφαρμόζεται.
Από τότε έχουν περάσει χρόνια.
Και εδώ πλέον δεν αρκεί η απάντηση «τη συμφωνία την έκανε ο Τσίπρας».
Ναι, εκείνος την έκανε.
Ναι, η κυβέρνησή του φέρει την ιστορική πολιτική ευθύνη της υπογραφής και της κύρωσής της.
Αλλά η σημερινή κυβέρνηση φέρει τη δική της ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο τη διαχειρίστηκε επί τόσα χρόνια, για όσα ανέχθηκε, για όσα δεν διεκδίκησε και για όσα δεν κατάφερε να αποτρέψει.
Η Ιστορία δεν γράφεται μόνο από εκείνον που υπογράφει.
Γράφεται και από εκείνον που κυβερνά μετά.
Και τώρα όλοι ανακαλύπτουν το «λάθος»
Ο Αντώνης Σαμαράς μιλά πλέον για «φιάσκο».
Άλλοι μιλούν για λάθη.
Άλλοι αποφεύγουν ακόμη και τις βαρύτερες λέξεις.
Και ξαφνικά παρακολουθούμε ένα ελληνικό πολιτικό σύστημα να συζητά για τις συνέπειες μιας συμφωνίας σαν να εμφανίστηκε ένα πρωί ουρανοκατέβατη.
Όχι.
Δεν εμφανίστηκε μόνη της.
Κάποιοι τη διαπραγματεύθηκαν.
Κάποιοι την υπέγραψαν.
Κάποιοι την ψήφισαν.
Κάποιοι υποσχέθηκαν ότι θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειές της.
Και κάποιοι κυβέρνησαν επί χρόνια έχοντάς την μπροστά τους.
Ας αναλάβει λοιπόν ο καθένας το κομμάτι της πολιτικής ευθύνης που του αναλογεί.
Η Φον ντερ Λάιεν ξέρει – αλλά εμείς της δώσαμε το έδαφος
Αυτό είναι το σημείο που δεν πρέπει να χαθεί.
Η Φον ντερ Λάιεν γνωρίζει πολύ καλά τι λέει. Και όταν χρησιμοποιεί όρους που μπορούν να θολώσουν τη σαφή διάκριση ανάμεσα στη σύγχρονη ταυτότητα του γειτονικού κράτους και την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της ελληνικής Μακεδονίας, η Ελλάδα οφείλει να αντιδρά και να απαιτεί απόλυτη ακρίβεια.
Δεν είναι αθώα.
Αλλά ούτε είναι σοβαρό να συμπεριφερόμαστε σαν να δημιούργησε εκείνη το πρόβλημα.
Το πρόβλημα είχε ήδη ελληνικές υπογραφές.
Και εδώ ακριβώς πρέπει να πέσει το βάρος της κριτικής.
Γιατί οι Βρυξέλλες θα κινηθούν με βάση τα κείμενα που έχουν μπροστά τους και τα συμφέροντα που εξυπηρετούν. Τα Σκόπια θα επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν κάθε λέξη προς όφελός τους. Αυτό είναι αναμενόμενο στη διεθνή πολιτική.
Η Αθήνα όμως ποιον ακριβώς εκπροσωπεί;
Αυτό είναι το ερώτημα.
Δεν μπορεί κάθε φορά που εμφανίζονται οι συνέπειες ελληνικών πολιτικών αποφάσεων να μας φταίει αποκλειστικά ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, ένας ξένος πρωθυπουργός ή κάποιος τρίτος.
Κάποτε πρέπει να ζητηθεί λογαριασμός και από το ελληνικό πολιτικό προσωπικό.
Από εκείνους που υπέγραψαν.
Από εκείνους που ψήφισαν.
Από εκείνους που υποσχέθηκαν ότι θα προστατεύσουν όσα θεωρούσαν ότι θίγονται.
Και από εκείνους που σήμερα εμφανίζονται έκπληκτοι μπροστά στις συνέπειες.
Γιατί τελικά το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι η Φον ντερ Λάιεν γνωρίζει πολύ καλά τι λέει.
Το πραγματικά οδυνηρό ερώτημα είναι:
Οι δικοί μας γνώριζαν πολύ καλά τι υπέγραφαν;
Και αν γνώριζαν, τότε η ευθύνη είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Δημοσίευση σχολίου