Στα άκρα Ισραήλ και Τουρκία – Διεθνή αναζήτηση Νετανιάχου ζητά η Άγκυρα, «κατέχει τη μισή Κύπρο» απαντά το Ισραήλ

Νέα, επικίνδυνη τροπή παίρνει η αντιπαράθεση Τουρκίας και Ισραήλ, μετά τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη βόρεια Συρία και την κίνηση της Άγκυρας να ζητήσει διεθνή αναζήτηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η απάντηση της ισραηλινής κυβέρνησης ήταν ιδιαίτερα σκληρή, με προσωπική επίθεση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ευθεία αναφορά στην τουρκική κατοχή στην Κύπρο.

Οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται πλέον ίσως στο χειρότερο σημείο των τελευταίων ετών. Και αυτή τη φορά η σύγκρουση δεν περιορίζεται στη Γάζα και στις δημόσιες δηλώσεις. Η Συρία έχει μπει για τα καλά στο επίκεντρο.

Η Τουρκία ανακοίνωσε ότι κινεί τις διαδικασίες προκειμένου να ζητηθεί Red Notice της Interpol για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και άλλους Ισραηλινούς αξιωματούχους.

Η τουρκική πλευρά συνδέει την υπόθεση με κατηγορίες για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, καθώς και με την ισραηλινή επιχείρηση εναντίον του Global Sumud Flotilla.

Χρειάζεται εδώ μία διευκρίνιση: η Άγκυρα ζητά την ενεργοποίηση της Interpol. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Interpol έχει ήδη εκδώσει διεθνές ένταλμα σύλληψης κατά του Νετανιάχου.

Σκληρή απάντηση από το γραφείο Νετανιάχου

Η αντίδραση από την Ιερουσαλήμ ήταν άμεση.

Το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε τον Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα» και εξαπέλυσε ένα βαρύ κατηγορητήριο εναντίον του.

Μεταξύ άλλων, τον κατηγόρησε ότι «έχει σφαγιάσει Κούρδους», ότι φιλοξενεί στελέχη της Χαμάς, φυλακίζει δημοσιογράφους και πολιτικούς αντιπάλους και ότι «κατέχει τη μισή Κύπρο».

Η τελευταία αναφορά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα και την Κύπρο.

Δεν είναι συνηθισμένο η ισραηλινή πρωθυπουργία να χρησιμοποιεί με τόσο ευθύ τρόπο το Κυπριακό σε μια δημόσια αντιπαράθεση με την Άγκυρα. Αυτή τη φορά όμως το έκανε, βάζοντας τη συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή στο βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσα στο συνολικό κατηγορητήριο κατά της πολιτικής Ερντογάν.

Η Συρία πίσω από τη νέα κρίση

Η σύγκρουση όμως έχει πλέον πολύ βαθύτερο υπόβαθρο.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, ισραηλινά μαχητικά βομβάρδισαν την αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, στην επαρχία Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, σχετικά κοντά στα σύνορα με την Τουρκία.

Η περιοχή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία καθώς η Άγκυρα ενισχύει τη συνεργασία της με τη νέα συριακή ηγεσία και επιδιώκει να αποκτήσει ισχυρότερο στρατιωτικό και πολιτικό αποτύπωμα στη χώρα.

Το Ισραήλ βλέπει αυτή την εξέλιξη με έντονη καχυποψία.

Δεν θέλει τουρκικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και συστήματα σε σημεία της Συρίας από τα οποία θα μπορούσαν να περιοριστούν οι κινήσεις της ισραηλινής αεροπορίας ή να δημιουργηθεί μια νέα στρατιωτική πραγματικότητα στα βόρεια σύνορά του.

Από την άλλη, η Τουρκία θεωρεί τη Συρία περιοχή ζωτικού στρατηγικού ενδιαφέροντος και δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τον ρόλο που επιχειρεί να οικοδομήσει εκεί.

Ο πραγματικός φόβος: ένα στρατιωτικό επεισόδιο

Οι τελευταίοι βομβαρδισμοί έδειξαν πόσο εύκολα μπορεί να ξεφύγει η κατάσταση.

Η αμερικανική πλευρά έχει ήδη αναφερθεί στην ανάγκη δημιουργίας μηχανισμού συνεννόησης ανάμεσα σε Ισραήλ, Τουρκία και Συρία, ώστε μια ισραηλινή επιχείρηση να μην οδηγήσει από λάθος ή εσφαλμένη εκτίμηση σε άμεση εμπλοκή τουρκικών δυνάμεων.

Και εδώ βρίσκεται πλέον η ουσία.

Τουρκία και Ισραήλ δεν ανταλλάσσουν μόνο βαριές κουβέντες.

Στη Συρία αρχίζουν να συγκρούονται τα στρατηγικά τους συμφέροντα.

Η Άγκυρα θέλει να αποτελέσει τον βασικό πολιτικό και στρατιωτικό εταίρο της νέας συριακής ηγεσίας. Το Ισραήλ, αντίθετα, δεν είναι διατεθειμένο να δεχθεί μια ισχυρή τουρκική στρατιωτική παρουσία τόσο κοντά στη δική του ζώνη ασφαλείας.

Μια κόντρα που ξεπερνά πλέον τη Γάζα

Μέσα σε λίγες ημέρες η ένταση έχει ανέβει κατακόρυφα.

Η Τουρκία κινείται δικαστικά εναντίον του Νετανιάχου και ζητά τη διεθνή αναζήτησή του.

Το Ισραήλ απαντά κατηγορώντας τον Ερντογάν για τους Κούρδους, για σχέσεις με τη Χαμάς, για διώξεις στο εσωτερικό της χώρας του και για την κατοχή στην Κύπρο.

Την ίδια στιγμή, ισραηλινά αεροσκάφη επιχειρούν στη Συρία σε περιοχές όπου η Τουρκία έχει άμεσο στρατηγικό ενδιαφέρον.

Η αντιπαράθεση Άγκυρας και Ιερουσαλήμ έχει επομένως ξεφύγει από τα όρια μιας διπλωματικής διαμάχης. Πίσω από τις δηλώσεις βρίσκεται πλέον ένας πραγματικός ανταγωνισμός ισχύος για την επόμενη ημέρα στη Συρία και, ευρύτερα, για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Για την ελληνική πλευρά, πάντως, μία φράση από τη σκληρή ανακοίνωση του γραφείου Νετανιάχου δύσκολα περνά απαρατήρητη:

«Κατέχει τη μισή Κύπρο».

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας επιδεινώνονται συνεχώς, η δημόσια αυτή αναφορά στην τουρκική κατοχή αποκτά τη δική της πολιτική βαρύτητα.

Θεόδωρος Χαρανίδης

pellain.com